
Pędraki w ogrodzie – jak je ekologicznie zwalczać za pomocą nicieni owadobójczych? Na co zwrocić uwagę?
3 lipca, 2026
Ogórecznik lekarski (Borago officinalis) w ogrodzie – uprawa i wykorzystanie
12 lipca, 2026Pułapka chwytna ziemna (żywołapka) na turkucia podjadka (Gryllotalpa gryllotalpa) w ogrodzie

Ograniczanie liczebności turkuci w ogrodach nie jest łatwe jak licznie się pojawiają - można próbować je wychwytywać
W niektórych regionach kraju poważnym zagrożeniem w ogrodach, zwłaszcza działkowych jest turkuć podjadek (Gryllotalpa gryllotalpa). Jest to jeden z największych owadów występujących w Polsce, który pomimo szkód jakie w ogrodach może powodować odgrywa także pozytywną rolę w przyrodzie o czym piszemy TUTAJ.
Zdarza się niestety tak, że turkuć pojawia się w dużej liczebności i uszkadza rośliny w ogrodzie. Migrując w glebie pod grządkami tworzy kanały i powoduje zapadanie się nasion, siewek i większych roślin pod ziemię. To może powodować zamieranie roślin albo zaburzenie ich wzrostu. Korzenie wpadające w puste przestrzenie mogą obsychać, co jest groźne w okresie suszy. Ponadto same turkucie (głównie samice budujące gniazdo podziemne) mogą podgryzać rośliny powodując ich więdnięcie, żółknięcie i zasychanie. Uszkadzają rośliny zarówno w gruncie, pod osłonami, ale także mogą przedostać się do grządek podwyższanych. Z uwagi na wysoką płodność w okresie lata może pojawić się sporo młodych larw, które tworzą własne chodniki w ogrodzie.

Jak mechanicznie ograniczać liczebność turkucia?
W ogrodach, w których stosuje się metody ekologiczne do ograniczania turkuci wykorzystuje się szereg sposobów. W przypadku turkuci, obok ograniczania ich populacji przez ptaki (a dudki je uwielbiają), preparatami mikrobiologicznymi bądź nicieniami owadobójczymi (o nich piszemy TUTAJ), czy też wyłapywania zimujących osobników na pułapkę obornikową, stosuje się też wkopywane w glebę pułapki chwytne. Dokładnie takie same pułapki można użyć w przypadku ślimaków, choć wówczas dobrze jest do wnętrza wlać piwo które je zwabi i w którym się utopią.
Przy stosowaniu pułapek chwytnych trzeba jednak podjąć ważną decyzję, zwłaszcza w odniesieniu do turkucia podjadka – czy należy go zabijać? Jeżeli turkucia jest niewiele, to zalecamy, aby go wyłapywać, ale nie zabijać, lecz żywe osobniki zabrać z ogrodu i wypuścić gdzieś na nieużytkach z dala od roślin uprawnych.

Pułapka chwytna ziemna na turkucia – na mokro lub na sucho
Pułapka chwytna to bardzo proste urządzenie, które można też samodzielnie zrobić (słoik, obcięta butelka PET itp.) lub kupić gotowca. Ścianki pułapki powinny być gładkie, a głębokość pojemnika na tyle duża, żeby turkucie z niego nie wyszły łatwo. Nad pułapką warto ustawić daszek jeżeli chcemy uniknąć przedostania się do wnętrza wody z opadów deszczu lub podlewania roślin. Puste wnętrze pułapki pozwala wyłapywać żywe osobniki, natomiast napełnione wodą bądź olejem, glikolem itp. sprawi, że owad wpadając do środka i nie mogąc z niego wyjść wskutek gładkich ścianek topi się.
Aby wyłapać turkucia podjadka, pułapka powinna być wkopana na równi z powierzchnią gleby. Turkuć podjadek owszem żeruje w glebie, ale również wychodzi na jej powierzchnię, tak nocą, jak również w ciągu dnia, zwłaszcza, gdy jest pochmurno. Zwykle przemieszcza się trasami wzdłuż upraw. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest wykrycie tych ścieżek i w ich miejscu ustawianie pułapek (na wilgotnej gołej glebie da się zauważyć jego ślady).

Przyjmuje się, że jedna pułapka wyłapuje turkucie z powierzchni do 15-20 m2, jednak, gdy jest dużo owadów, to lepiej na tej powierzchni mieć 2 pułapki. Pułapki wkopuje się w pobliżu roślin najbardziej zagrożonych, w tym osobne w tunelach, czy szklarenkach. Niestety, jak turkuć przedarł się do grządki podwyższanej i ukryty jest w glebie, to grządkę należy traktować niezależnie od całego ogrodu i tu też ustawić pułapkę. Jeżeli jest kilka grządek to niestety, na każdej trzeba dać osobną pułapkę.
Pułapki na turkucia to zazwyczaj pułapki na sucho, czyli wewnątrz nic nie ma co mogłoby go bezpośrednio zwalczyć, owad cały czas żyje wewnątrz niej. To o tyle też ważne, bowiem obok turkucia do tej pułapki łapią się owady bardzo pożyteczne jak np. chrząszcze biegaczowate czy kusakowate, a także wolno biegające pająki.
Pułapkę ziemną warto chronić przed wodą
Pułapka powinna mieć daszek, aby woda z podlewania lub deszczu nie wlewała się do środka. Pułapki kupne mają daszek w zestawie i jest on mocowany na pułapce (zwykle na jej środku jest element łączący się z daszkiem). Te domowej roboty zwykle mają daszek zrobiony z deski lub innego materiału osadzonego w gruncie i chroniącego pułapkę na zasadzie pochylenia. Trzeba pamiętać tylko o ustawieniu conajmniej 2-4 cm prześwitu pomiędzy daszkiem a brzegiem w kopanej w glebę pułapki aby turkuć wpadł do wnętrza i nie był niczym blokowany.
W taką pułapkę ustawianą na szlaku przemarszu pdławiają się owady na ślepo, czyli w trakcie przemieszczania się po glebie nagle, bez ostrzeżenia wpadają do pojemnika, z którego nie mogą wyjść. Trzeba jednak wszelkie zapory wokół pułapki jak np baryły, kamienie, resztki roślin usunąć, aby nie zagradzały drogi turkuciowi.
















































