
Marchew, za pomocą której możesz barwić na fioletowo żywność, ale i różne materiały
22 stycznia, 2026
Jak uprawiać bataty (słodkie ziemniaki)? – podstawowe informacje
23 stycznia, 2026Pryszczarek mszycojad – wróg naturalny mszyc i innych szkodników roślin. Poznaj go i chroń!

Nie każdy pryszczarek jest zły. Są też bardzo pożyteczne gatunki wśród nich
Gdy słyszymy jako ogrodnicy określenie „pryszczarek”, to u większości z nas od razu pojawia się negatywne myślenie, bo jak doskonale wiadomo wiele muchówek (Diptera) z rodziny pryszczarkowate (Cecidomiidae) to niestety, ale groźne szkodniki roślin, które uprawiamy. Ich larwy są bowiem fitofagami, czyli odżywiają się sokami roślinnymi.
Musimy jednak zawsze pamiętać, że nie każdy pryszczarek to szkodnik, bo niektóre gatunki są drapieżnikami, które bardzo nam pomagają w walce ze szkodnikami, a w szczególności z szybko mnożącymi się mszycami.
Już jego nazwa wskazuje co lubi jeść
Najbardziej znanym ich przedstawicielem jest pryszczarek mszycojad (Aphidoletes aphidimyza), który nie tylko naturalnie występuje w całej Polsce, ale nauczono się go hodować na masową skalę dzięki czemu na rynku (głównie do upraw pod osłonami) pojawiły się biopreparaty go zawierające. Pryszczarek ten szczególnie chętnie zasiedla zarośla, ogrody, pola uprawne, sady, skraje lasów, polany, łąki, czyli występuje wszędzie tam, gdzie ma szansę spotkać swoich żywicieli.
Osobniki dorosłe to muchówki przypominające komara, stąd mają długie odnóża i czułki. Są one trudne do obserwowania z uwagi na wieczorną i nocną aktywność, ale i ciemne ubarwienie ciała. Osobnik dorosły ma do 3,2 mm długości. Jaja są owalne, najczęściej białawego koloru. Larwy są beznogie, dorastają do 0,3 mm długości i są barwy pomarańczowej.
Pryszczarek mszycojad pojawia się od wiosny i występuje aż do jesieni. Preferuje wyższe temperatury i wilgotność powietrza. Optymalny zakres temperatur do rozwoju to 20-27 °C.
Owady dorosłe zlizują słodką spadź, ale ich larwy odżywiają się płynną zawartością ciał swoich żywicieli, głównie mszyc, ale nie pogardzą także choćby przędziorkami lub larwami mączlików, jeżeli występują w pobliżu, a mszyc jest coraz mniej. Zakres mszyc na jakich żerują jest szeroki, bo to ponad 20 gatunków tych pluskwiaków.
Samice składają jaja pojedynczo lub w złożach obok kolonii mszyc. Zaraz po wylęgu, malutkie larwy pryszczarka wypełzują pod spód ciała mszyc i atakują je od strony brzusznej. Za pomocą kłującego aparatu gębowego nakłuwają swoją ofiarę i wstrzykują jej toksynę, która działa bardzo szybko jako środek paraliżujący. Niektóre mszyce giną już od samej toksyny, ale zazwyczaj za jej pomocą larwa pryszczarka unieruchamia ofiarę i wkłuta w nią zaczyna wysysać płynną zawartość ciała doprowadzając do śmierci ofiary.
Niekiedy można zobaczyć w koloniach mszyc puste miejsca w których są resztki ciał mszyc wyglądające jakby ktoś z nich odkurzaczem wyssał całą zawartość ciała.

Jedna larwa pryszczarka mszycojada w ciągu około czterech tygodni swojego życia zabija od kilkunastu do 70 mszyc. Kolejne pokolenia szukają nowych ofiar.
















































