
Pułapka świetlna (samołówka) – urządzenie do monitorowania pojawu szkodników roślin o nocnej aktywności
6 listopada, 2026
Zboże ozime jako zimozielona „trawa” w skrzynce balkonowej na okres jesienno-zimowy
8 listopada, 2026Kolorowe odmiany marchwi warto uprawiać – to bogactwo barw i składników odżywczych (galeria zdjęć)

Pomarańczowy kolor korzeni marchwi nie występował naturalnie! To dzieło człowieka
Jak uprawiać marchew?
Podstawowe informacje o wymaganiach marchwi co do stanowiska, a także jakie zabiegi pielęgnacyjne są polecane znajdziesz TUTAJ.
Marchew naturalnie występująca nie miała pomarańczowego korzenia spichrzowego
Pierwotnie marchew (Daucus carota) nie miała pomarańczowego zabarwienia korzenia jaki dzisiaj znamy i jaki dominuje przy uprawie tego warzywa. Pierwotne rosliny marchwi nie dość że miały cieniutki korzeń, którym dzisiaj raczej człowiek by pogardził to w dodatku był często białawy podobnie jak dzisiejsza pietruszka, bądź przybierał kolor żółtawy, fioletowy badź czerwonawy.
Wskazuje się, że wskutek postępu hodowlanego czyli krzyżowania różnych marchwi o róznym zabarwieniu korzenia spichrzowego uzyskano kolor pomarańczowy, który okazał się tym, który człowiek szczególnie polubił i na tyle zaakceptował, że odmiany marchwi o korzeniach w tym kolorze stały się dominujacymi na całym niemal świecie.
Przypuszcza się, że marchew o pomarańczowym korzeniu pojawiła się w Europie najprawdopodobniej w XVI–XVII wieku. Przypuszczalnie to Holendrzy byli jednymi z tych, którzy na drodze krzyżowań roślin o żółtym kolorze korzenia spichrzowego stworzyli odmiany pomarańczowe, które później dalej krzyżowali uzyskując szereg odmian wdrażanych później do uprawy w innych krajach. Badania genetyczne potwierdzają, że zachodnioeuropejskie pomarańczowe odmiany marchwi posiadają cechy tożsame z dawnymi roślinami o żółtych korzeniach.
Marchew o pomarańczowym zabarwieniu korzeni jakby zatem nie było nie jest naturalnie stworzoną przez samą Matkę Naturę, ale jest dziełem pracy rąk ludzkich i geniuszu hodowców, którzy jak najbardziej w sposób naturalny, w tym poprzez zastosowaną selekcję doprowadzili do stworzenia odmian o korzeniach w takim kolorze.

Poznaj kolorowe odmiany marchwi
Na rynku krajowym, a zwłaszcza zagranicznym można znaleźć wiele odmian marchwi różniących się od siebie nie tylko wczesnością i kształtem korzenia, ale też smakiem (zawartość cukrów) oraz zwłaszcza kolorem skórki i miąższu. Trzeba pamiętać, że współczesna pomarańczowa marchew to efekt prac hodowlanych, bo prawdziwa marchew nigdy nie była pomarańczowa. Pierwotne marchewki były białe, żółte i fioletowe. To hodowla roślin dostarczyła nam pomarańczowe korzenie, bo taiki kolor najbardziej odpowiadał konsumentom.

Kolor to jest to coś, co działa na nasze zmysły. Jemy oczami, gdyż tak działa nasz mózg. To on za pomocą zmysłu wzroku podpowiada nam czy coś jest smakowite czy nie. W przypadku kolorowych marchewek już sam kolor zachęca do sięgnięcia po nie. Trzeba jednak pamiętać, że najzdrowsze są marchewki spożywane na świeżo. Te ciemne, podczas gotowania mogą tracić kolor, w tym u odmian fioletowych dochodzi do wypłukiwania cennych antocyjanów. Może się więc zdarzyć taka sytuacja, że fioletowa marchew w rosole zabarwi go na brunatny kolor. Trzeba o tym pamiętać, gdy kolorowe marchewki dodaje się do gotowanych bądź pieczonych potraw - mogą zmienić kolor całości potrawy.
Bardzo ciekawe odmiany marchwi o różnokolorowych korzeniach, które jako DIONP wysiewaliśmy we własnym ogrodzie to:
Odmiany fioletowe, różowawe i czerwonawe,
- Deep Purple F1 (zobacz odmianę) - fioletowa,
- Purple Haze F1 (zobacz odmianę) - fioletowa,
- Pusa Asita Black (zobacz odmianę) - ciemno fioletowa,
- Purple Dragon F1 (zobacz odmianę) - czerwono-fioletowa,
- Purple Sun F1 (zobacz odmianę) - fioletowo-czerwono-różowa,
- Gniff (zobacz odmianę) - jasno fioletowa,
- Lila Lu (zobacz odmianę) - fioletowo-różowo-pomarańczowa,
- Paloma (zobacz odmianę) - fioletowa,
- Cosmic Purple (zobacz odmianę) - czerwono-fioletowa,
- Red Sun F1 (zobacz odmianę) - czerwono-różowo-pomarańczowa,
- Pusa Rudhira (zobacz odmianę) - czerwonawo-pomarańczowa,
- Malbec F1 (zobacz odmianę) - czerwonawa,
- Pink Punk (zobacz odmianę) - różowo-czerwono-fioletowa,
Odmiany żółtawe i białawe,
- Yellowstone (zobacz odmianę) - żółta,
- Yellow Moon (zobacz odmianę) - żółta,
- Gold Nugget F1 (zobacz odmianę) - żółta,
- Jaune Du Doubs (zobacz odmianę) - żółta,
- Uzbek Gold (zobacz odmianę) - żółta,
- Maruschka (zobacz odmianę) - białawo-żółta,
- White Satin F1 (zobacz odmianę) - biała,
- Küttinger (zobacz odmianę) - biała
- Lunar White (zobacz odmianę) - biała.

Na rynku można spotkać zarówno nasiona pojedynczych kolorów jak i w mieszaninach. Osobiście zauważyliśmy, że w mieszankach zwykle dominujący jest kolor pomarańczowy. Staramy się zatem poszukiwać takich odmian, które są pakowane poszczególnymi kolorami. Można zatem kupić marchew białą, żółtą, pomarańczową, czerwoną oraz fioletową, w tym tak mocny fiolet, że wpada w czerń.
To nie koniec, gdyż poszczególne kolory mogą mieć jeszcze różne odcienie. Są także już na światowym rynku odmiany marchwi o wielokolorowej skórce, gdzie jeden kolor przechodzi w drugi np. fiolet od góry, przechodzi pośrodku w czerwień i pomarańcz, aby na końcu być niemal żółtym.
Trzeba pamiętać, że kupując odmiany marchwi z rynku światowego (nie każdą da się kupić z uwagi na zaostrzone procedury fitosanitarne w UE) trzeba bacznie sprawdzić, kiedy je siać, gdyż część odmian zaplonuje tylko w warunkach dnia krótkiego, zatem siane na wiosnę od razu wybiją w pędy kwiatowe. Niektóre albo trzeba cieniować albo wysiewać jesienią. Nie zawsze ich uprawa się uda, dla osób, które nie zajmowały się do tej pory choćby uprawa sterowaną.

Dla hobbystów poleca się te odmiany, które są dostępne na lokalnym rynku. Wybór odmian już jest duży, choć dominują mieszanki a nie poszczególne kolory. Zwykle wysiewa się je od kwietnia do czerwca wprost do gruntu na głębokość 1-2 cm. Coraz częściej praktykuje się uprawę na kopcach lub na grządkach podwyższanych na glebie dobrze doprawionej i przepuszczalnej. Należy unikać zbyt gęstego siewu, ponieważ marchew nie lubi przerywania. Poleca się siew drobnych nasion z domieszanym piaskiem żółtym lub wybór nasion otoczkowanych. Na rynku są także nasiona na biodegradowalnej taśmie, gdzie nasiono od nasiona jest już odgórnie oddalone. Zwykle przyjmuje się, że siewka od siewki marchwi powinna być oddalona o 3-5 cm.

Przy uprawie marchwi radzimy zwrócić uwagę na zagrożenia. Należy ograniczać chwasty. Mogą pojawić się szkodniki m.in. nicienie, połyśnica marchwianka, bawełnica topolowo-marchwiana, mszyca głogowo marchwiana, mszyca wierzbowo-baldaszkowa, golanica zielonka, ślimaki, drutowce, pędraki, gryzonie i inne. Wśród chorób trzeba uważać m.in. na: mączniaka prawdziwego, rizoktoniozę marchwi, alternariozę naci marchwi, parcha zwykłego oraz różne zgnilizny korzeni.

















































