Jak odróżnić biedronkę azjatycką od biedronki siedmiokropki?

Obserwuj zwłaszcza chrząszcze i starsze larwy a zobaczysz różnice między gatunkami...

Tematyka związana z biedronką azjatycką (Harmonia axyridis) już była poruszana na portalu DIONP w dużym artykule opisującym m.in. kulisy jej pojawu w Europie ale i w Polsce o czym można przeczytać TUTAJ. Wskazano, że jako gatunek obcy, inwazyjny ma ona określony wpływ na środowisko. Nie można jednak zapominać, że jest to jeden z najefektywniejszych wrogów naturalnych m.in. mszyc w Polsce.

Zagadnienie związane z odróżnianiem biedronki azjatyckiej od innych gatunków biedronek poruszano w osobnym materiale dostępnym TUTAJ, jednak pojawia się sporo pytań od Czytelników odnośnie ryzyka pomylenia arlekina z porównywalną wielkościowo biedronką siedmiokropką (Coccinella septempunctata).

Wygląd owadów to jedno, ale są także różnice pomiędzy gatunkami co do ich bionomii

Chcąc w jak największym stopniu uniknąć pomyłek w rozróżnianiu obu gatunków, polecamy identyfikacji dokonywać głównie na podstawie wyglądu chrząszczy a także larw (ale dopiero od drugiego stadium larwalnego, bo zaraz po wylęgu oba gatunki są do siebie podobne). Mniej już polecamy dokonywać rózróżniania na podstawie wyglądu poczwarek, bo nie zawsze pewne cechy są dobrze wyraźne. Absolutnie nie dokonujmy rozróżniania obu gatunków na podstawie obserwacji wyglądu jaj bo są niemal takie same!

Różnice pomiędzy gatunkami dotyczą także liczby pokoleń rozwijanych w ciągu roku w Polsce. Biedronka siedmiokropka rozwija 1-2 pokolenia, natomiast biedronka azjatycka może mieć ich 2-3, czasami 4, a mało prawdopodobne jest rozwinięcie 5 pokolenia, co w niektórych cieplejszych krajach o dłuższej wegetacji ma miejsce.

W zależności od panujących warunków pogodowych, chrząszcz biedronki siedmiokropki może przeżyć od kilku tygodni do 1-2 lat. W odniesieniu do biedronki arlekin wskazuje się w bardzo dobrych warunkach jest w stanie chrząszcz przeżyć do 3 lat, ale najczęściej literatura wskazuje, że jest to zazwyczaj 30-90 dni. Na długowieczność chrząszczy należy jednak patrzeć krytycznie, bo to cecha bardzo zmienna, zależna zwłaszcza od przebiegu pogody.

Podobnie jak w przypadku długości życia chrząszczy, literatura podaje bardzo zróżnicowane dane na temat płodności obu gatunków. Biedronka siedmiokropka może złożyć nawet ponad 1000 jaj w roku, przy czym najczęściej podaje się, że w warunkach Polski jest to wielkość rzędu do 200-700 sztuk. Dane w całkowitej płodności samic biedronki azjatyckiej są jeszcze bardziej zróżnicowane, bo w zależności od strefy klimatycznej może to być do 1200, 1600, 2200 a nawet do rekordowych 3800 jaj. Dla Polski można przyjąć orientacyjny przedział do 700-1500 jaj. Literatura potwierdza jednak to, że arlekin jest płodniejszym gatunkiem niż rodzima "boża krówka".

Stadium zimującym obu gatunków są chrząszcze. Biedronka azjatycka jest utożsamiana z tworzeniem przez chrząszcze w okresie jesiennym bardzo licznych kolonii (skupisk), które mogą liczyć od kilku, przez kilkadziesiąt aż po kilkaset (rzadziej kilka tysięcy) osobników. Jest to cecha pozwalająca gatunkowi przetrwać okresy zimowe poprzez wejście w diapauzę. Masowe migracje chrząszczy biedronki azjatyckiej do wnętrza domów i mieszkań przez otwarte okna i drzwi mogą stanowić problem. Warto przytoczyć tu obserwacje naukowców ze Słowacji, którzy obserwowali kolonie arlekina głównie w budynkach (skupiska liczyły od 2 do 42 osobników) lub w zewnętrznych pęknięciach w ścianach budynków (kolonie mające 5 i 7 osobników). Co ciekawe to w kamiennej studni znaleziono ponad 846 osobników, za to bardzo rzadko notowano obecność osobników w osłoniętych, półnaturalnych siedliskach, takich jak stosy kamieni porośnięte suchą trawą (skupiska chrząszczy liczyły tu 7, 15 i 18 osobników). Biedronka siedmiokropka także na okres zimowego spoczynku może tworzyć kolonie, przy czym zazwyczaj obejmują kilka, kilkanaście bądź kilkadziesiąt chrząszczy, choć niektóre mogą przekraczać liczbę 100 osobników. Nie jest to zatem tak zauważalne zjawisko jak u bardzo licznie występującej w kraju biedronki azjatyckiej.

Nie różnicuje ale łączy obie biedronki to? - to hemolimfa, którą media głównego polotu wykorzystują do siania dezinformmacji

Biedronka azjatycka jest wymieniana jako gatunek, którego hemolimfa (żółta ciecz wydzielana na odnóżach) może u niektórych osób wywołać reakcję alergiczną, najczęściej o łagodnym przebiegu. Jest to często główny argument mediów "niskiego lotu" zachęcający Polaków do walki z tą biedronką, gdy ta wchodzi do wnętrz na zimowanie. Hemolimfa biedronki o silnie gorzkim smaku może także powodować problemy w winiarstwie stąd też w niektórych krajach wprowadza się przed zbiorami metody zapobiegające pojawowi chrząszczy na roślinach. Jest to związane z tym, że gdy w trakcie zbioru plonów zawieruszy się pomiędzy jagodami winorośli kilka chrząszczy arlekina i trafią potem do moszczu winnego, to mogą spowodować pogorszenie smaku i zapachu wina. Co nie różnicuje a łączy biedronkę azjatycką z biedronką siedmiokropką to fakt, że oba gatunki potrafią uczulać nadwrażliwe osoby i mogą choćby psuć jakość wina za pomocą tej samej hemolimfy, którą wytwarzają. Nieprzyjemne zapachy nadawane winu przez obie biedronki są skutkiem obecności w ich hemolimfie metoksypirazyn, z których najważniejsza jest 2-izopropylo-3-metoksypirazyna, która nadaje winom aromat orzeszków ziemnych i szparagów. Te same metoksypirazyny mogą wrażliwe osoby uczulać. Kłamstwem powielanym przez media głównego nurtu i niskiego polotu jest straszenie Polaków biedronką azjatycką jako "wydzielacza" brudzącej cieczy o działaniu choćby alergicznym i pomijanie w tym prawdy naukowej, że polska, nasrodowa, rodzima biedronka siedmiokropka robi dokładnie to samo co arlekin. Milczenie o hemolimfie naszej rodzimej biedronki a straszenie tą, którą wydziela azjatycka to manipulacja i kłamstwo medialne, które pokazuje brak rzetelności dziennikarskiej i podejmowanie się pisania tekstów przez niekompetentne osoby, które na całe szczęśćie wkrótce zastąpi w 100% sztuczna inteligencja!

Polecamy naszą najnowszą książkę

Miejski ogród. Uprawa warzyw i ziół na balkonach i tarasach.

Marzysz o warzywach z własnej uprawy, ale nie masz ogrodu? Mieszkasz w bloku i wydaje ci się, że nie możesz uprawiać ziół? Autorzy tej książki udowadniają, że warzywa i zioła można uprawiać prawie wszędzie! Dodatkowo pokażą Ci, jak zamienić balkony, tarasy i parapety w ogródki! Ten poradnik wprowadzi Cię w tajniki miejskiego ogrodnictwa.

Kup teraz

Jak wyglądają chrząszcze obu gatunków biedronek?

Chrząszcze biedronki azjatyckiej - są wielkściowo zbliżone do wielkości poczwarek stąd osiągają zazwyczaj do 5–8 mm długości ciała (choć niekiedy wskazuje się na 9 mm) i do 4-5 mm szerokości. Ciało chrząszczy jest owalne i wypukłe. Głowa, czułki i nogi są najczęściej jasne. Przedplecze może być białe, żółtawe, a czasami nawet pomarańczowożółte, bądź niemal czarne. Przedplecze u jasnych form jest jasne, z pięcioma czarnymi plamami zlewającymi się zwykle w przepaskę w kształcie wyraźnej litery "M" (lub W - w zależności od kierunku patrzenia na owada). U ciemno ubarwionych okazów przedplecze jest ciemne, z mniej lub bardziej jasnymi brzegami bocznymi. U form ciemnych zwykle plamki na przedpleczu tworzą rozległy czarny pas, zakrywający większą część przedplecza i pozostawiający małe jasne plamki tylko po bokach, co zdrza się zwłaszcza u czarno ubarwionych osobników. Pokrywy skrzydeł chrząszczy to istne bogactwo kolorystyczne, co utrudnia ich identyfikację przez hobbystów. Mogą mieć różne ubarwienie: od żółtego, poprzez pomarańczowe i czerwone aż do czarnego. Mogą także posiadać na nich kropki i plamki (w liczbie od 0 do 21 szt.) bądź mogą być jednolicie zabarwione. W Europie obserwuje się występowanie trzech morfotypów ubarwienia chrząszczy arlekina - jasny (succinea) oraz dwa ciemne różniące się między sobą (spectabilis i conspicua).

Chrząszcze biedronki siedmiokropki - są wielkościowo zbliżone do wielkości poczwarek stąd osiągają do 5-7,5; rzadziej do 8 mm długości i mają do 4-4,5 mm szerokości. Mają owalne i wypukłe ciało. Głowa, przedplecze i odnóża są czarne. Na czarnym przedpleczu wyraźnie zaznaczone są 2 białe plamy imitujące oczy. Nieco wyżej, bo u podstawy przedplecza ale już na pokrywach skrzydeł można dostrzec dwie, małe białe plamki, które graniczą bezpośrednio z największą czarną kropką. Należy mieć jednak na uwadze, że u niektórych osobników te białe punkciki mogą zanikać. Kolor pokryw skrzydeł może przybierać czerwony bądź pomarańczowy kolor. Cechą pozwalającą na łatwą identyfikację chrząszczy bożej krówki jest 7 czarnych plamek na pokrywach od których wzięła się nazwa gatunku, a których wielkość może się nieco zmieniać, ale ilość pozostaje ta sama. Jak wskazują entomolodzy, rzadko trafiają się osobniki, u których niektóre plamy zlewają się ze sobą, przez co trudniej jest je policzyć. Jak już wskazano biedronka siedmiokropka ma osobniki dorosłe ubarwione na czerwonawy i pomarańczowy kolor.

Możesz wesprzeć działalność edukacyjną DIONP

Twoja pomoc pozwola rozwijać stronę

Jeżeli doceniasz publikowane na portalu DIONP treści, to zawsze możesz podziękować Autorom poprzez kupienie im symbolicznej kawy. Za każdą kawę z góry dziękujemy.

Postaw nam kawę :)

jak wyglądają larwy obu gatunków?

Larwy biedronki azjatyckiej - przechodzą przez 4 stadia larwalne (wylinki). Larwy w pierszym stadium czyli tuż po wykluciu się z jaj, mają zaledwie ok. 1,5-2 mm długości, natomiast w pełni wyrośnięte, w czwartym stadium, tuż przed przepoczwarczeniem się osiągają do 7,5 - 9,0, a niektóre źródła podają że nawet do 11 mm długości (co później rzadko ma potwierdzenie w wielkości poczwarki a potem chrząszcza). Larwa przypomina kształtem mini krokodyla z trzema parami odnóży. Taki kształt ociała (spłaszczony, z wyraźnie zaznaczoną głową i dobrze wykształconymi odnóżami na tułowiu) określa się jako typ kampoidalny. Zaraz po wylęgu larwy arlekina są niemal czarne, stąd trudno je odróżnić choćby od larw biedronki siedmiokropki. Wprawne jednak oko dostrzeże, że posiadają charakterystyczne wyrostki na grzbiecie i po bokach ciała, które początkowo są w kolorze reszty ciała (czarne), ale po kolejnych wylinkach powiększają się wraz ze wzrostem larwy, a część z nich przebarwia się na jaskrawy kolor. Obserwacja zmiany koloru ciała wraz ze wzrostem larw pozwala dostrzec, że w drugim stadium rozwojowym na powierzchni grzbietowo-bocznej pierwszego i czasami drugiego segmentu odwłoka pojawia się niewielkie pomarańczowe zabarwienie. W trzecim oraz czwartym stadium larwalnym, nie dość że pomarańczowe przebarwienie jest doskonale widoczne, to jaskrawo pomarańczowa plama obejmuje pierwszy segment odwłokowy i boczne części segmentów od 2 do 5. Ponadto u larw znajdujących się w ostatnim stadium, zabarwione na żółtopomarańczowo są również wyrostki usytuowane na grzbietowej powierzchni 1 oraz 4 i 5 segmentu odwłoka.

Larwy biedronki siedmiokropki - przechodzą przez 4 stadia larwalne. Osiągają od 1,0 do 6,5-8 mm długości. Także mają kształt kampoidalny. Po wylęgu posiadają czarne zabarwienie ciała, które od czwartego stadium larwalnego staje się szaroczarne bądź szaroniebieskawe. Głowa jest czarnopomarańczowa. Na odwłoku widoczne są czarne wypustki, znacznie krótsze niż u biedronki azjatyckiej. Ponadto dość dobrze widoczne są na bokach ciała cztery pary plamek o pomarańczowym zabarwieniu.

Jak wyglądają poczwarki obu gatunków biedronek?

Poczwarka biedronki azjatyckiej - jest pomarańczowa z ciemnymi plamkami, jednakże ilość ciemnej melaniny maleje wraz z temperaturą rozwoju, dlatego niektóre poczwarki mogą być ciemniejsze od innych. Osiąga rozmiar nieznacznie mniejszy niż wyrośnięta larwa czyli do 8, ewentualnie 9/10 mm długości. Wyglądem jest zbliżona do poczwarki biedronki siedmiokropki. Rozróżnić ją można (ale to za duże ryzyko) przyglądając się czy w miejscu przytwierdzenia się larwy do podłoża i gdzie później zakotwiczona jest poczwarka są obecne w postaci skupiska/pukla/kępki pozostałości brodawek (czarnych i pomarańczowych ) jakie miała na ciele larwa (są wyraźnie wyższe i bardziej pomarańczowe niż u biedronki iedmiokropki) z na wylince larwalnej w miejscu przytwierdzenia poczwarki do podłoża. Brodawki te są dość dobrze widoczne, niemniej dla bezpieczeństwa lepiej nie odróżniać gatunków biedronek na podstawie poczwarek, gdyż łatwo się pomylić.

Poczwarka biedronki siedmiokropki - jest pomarańczowa z dwoma rzędami ciemnych trójkątnych plamek biegnącymi przez środek; cztery małe ciemne plamki na przedniej części. Jednakże (jak u innych biedronek) ilość melaniny maleje wraz z temperaturą rozwoju, dlatego niektóre poczwarki mogą być ciemniejsze od innych. Osiąga zazwyczaj rozmiar niewiele mniejszy niż larwa w ostatnim stadium rozwojowym, czyli zazwyczaj do 8 mm długości. Wyglądem jest zbliżona do poczwarki biedronki siedmiokropki. Rozróżnić ją można (ale to ryzyko) przyglądając się brodawkom na wylince larwalnej w miejscu przytwierdzenia poczwarki do podłoża. Brodawki te są słabo zaznaczone (bo na etapioe larwalnym były niższe niż u arlekina), niemniej dla bezpieczeństwa lepiej nie odróżniać gatunków biedronek na podstawie poczwarek, gdyż łatwo się pomylić.

Jak odróżnić biedronkę azjatycką od biedronki siedmiokropki

9 zdjęć

Właściciele portalu DIONP

dr hab. inż. Paweł K. Bereś; mgr Beata Bereś

Opracowano na podstawie własnego doświadczenia i literatury. Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2019, poz. 1231 z późn. zm.). DIONP wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej www.dionp.pl

Współpraca Postaw kawę