
Budki lęgowe dla małych ptaków warto instalować w ogrodzie
10 stycznia, 2026
Czarny czosnek – co to za roślina?
14 stycznia, 2026Dlaczego młody koper ogrodowy zmienia barwę z zielonej na fioletowo-czerwonawą i przestaje rosnąć? – oto jedna z przyczyn problemu

Różne są przyczyny zmian w kolorze liści kopru
Po wysianiu nasion kopru ogrodowego, gdy zaczynają wschodzić roślinki oraz rozwijają pierwszych kilka liści właściwych może się zdarzyć sytuacja, że wzrost niektórych z nich (często placowo występujący) zostaje zatrzymany, a ich liście z koloru zielonego zaczynają przebarwiać się na fioletowo-czerwonawy, po czym więdną, żółkną i zasychają.
Przyczyny fioletowienia liści u kopru
Tego typu objawy mogą być związane z różnymi przyczynami, ale już sam kolor liści wpadający w odcienie fioletu, czerwieni, różu czasami bordo może nam coś podpowiedzieć, bo oznacza on zazwyczaj niemożność pobrania przez rośliny odpowiedniej ilości fosforu z gleby, czyli organem, któremu coś musi „dolegać” w takim przypadku są korzenie. Ich siłą rzeczy nie widać, dlatego ogrodnik musi polegać na swojej wiedzy co taki objaw może wywoływać. Do podstawowych czynników wpływających na utrudnione pobieranie fosforu można zaliczyć:
- zbyt niskie temperatury oddziałujące przez dłuższy okres czasu na młode rośliny, mogą utrudniać jeszcze słabo rozwiniętemu systemowi korzeniowemu kopru pobranie fosforu z wierzchnich warstw gleby. Jest to jednak tzw. pseudoniedobór fosforu, który nie wynika z jego braku w podłożu, ale z wpływu warunków utrudniających jego efektywne pobranie. Wzrost temperatury gleby sprawi, że rośliny ponownie zaczną go pobierać i powrócą do normalnego wyglądu i dalszego rozwoju,
- niewłaściwe pH gleby przeznaczonej pod siew kopru, które jest poniżej 5,5 (kwaśne) oraz powyżej 7,0 (zasadowe/alkaliczne) sprawia, że przyswajalność fosforu przez rośliny ulega silnemu ograniczeniu, gdyż w kwaśnym środowisku łączy się on z glinem i żelazem, a w zbyt zasadowym z wapniem i magnezem. Najwięcej fosforu rośliny pobierają z gleb o odczynie lekko kwaśnym,
- zbyt przesuszoną glebę, wskutek czego korzenie nie mogą za pośrednictwem wody pobrać fosforu z profilu glebowego,
- zbyt wilgotną glebę, która powoduje wyparcie tlenu z przestrzeni okołokorzeniowej wywołując tzw. przyduszenie systemu korzeniowego prowadzącą do jego dysfunkcji, a czasami nawet jego zamarcia. Częstym objawem jest dodatkowo żółknięcie roślin na skutek zbyt wilgotnego podłoża,
- uszkodzenie mechaniczne korzeni – np. w trakcie pielenia chwastów,
- uszkodzenie korzeni poprzez zbyt wysokie dawki, skoncentrowanych nawozów stosowanych posypowo zbyt blisko roślin przy niskiej wilgotności podłoża (zwłaszcza nawozów azotowych), które mogą „popalić” system korzeniowy,
- uszkodzenia korzeni przez szkodniki przebywające w glebie np. drutowce, pędraki, gąsienice rolnic, larwy śmietki glebowej i śmietki kiełkówki, turkucia podjadka, ślimaki nagie ukryte w podłożu, gryzonie itp.,
- uszkodzenia korzeni przez patogeny wywołujące choroby kopru, co zakłóca lub zatrzymuje ich funkcjonowanie.
Gdy fioletowieniu liści towarzyszy słaba obsada roślin (zbyt mała liczba roślin, która wykiełkowała w stosunku do liczby wysianych nasion), placowy pojaw przebarwień (nie na każdej roślinie), spowolniony wzrost lub jest on całkowicie zatrzymany, a dodatkowo pozostałe liście zaczynają blednąć i żółknąć, a niekiedy także więdnąć i zasychać to sytuacja jest już poważniejsza, gdyż wskazuje, że system korzeniowy uległ poważnemu uszkodzeniu.
Koniecznie należy zatem odkopać część roślin wykazujących takie objawy, ale w taki sposób, aby nie uszkodzić najcieńszych korzonków, bo wówczas możemy mieć problem z rozpoznaniem przyczyny. Warto delikatnie opłukać wyciągnięte z gleby rośliny wodą, aby skórka otaczająca korzenie była lepiej widoczna.
Analiza gleby wokół roślin i samych korzeni kopru wskaże nam, czy nie są przypadkiem uszkodzone przez szkodniki i choroby. Gdy korzenie będą ogryzione to mamy odpowiedź, że to szkodniki, być może nawet uda się w glebie jeszcze je znaleźć. Gdy korzenie jednak mają widoczne na skórce brunatne plamki i nekrozy, gdy część korzeni zamarła i zbrunatniała to mamy odpowiedź, że przyczyną mogły być patogeny np. grzyby wywołujące zgorzel siewek o której szerzej piszemy TUTAJ.
Zgorzel siewek kopru – oto przyczyna widocznych na zdjęciach objawów
Zgorzel siewek wywoływać może wiele gatunków grzybów patogenicznych, ale tylko w laboratoriach mikologicznych można je zidentyfikować. To jednak czy pojawiła się zgorzel siewek czy też nie można łatwo zweryfikować poprzez znajomość objawów chorobowych jakie wywołuje, a które można zauważyć na nasionach, siewkach i młodocianych roślinkach.
Nasiona – pojawiają się na okrywie owocowo-nasiennej brunatne plamki stopniowo się powiększające, następuje gnicie tkanek i ich rozpad. Na kiełku, jeżeli zdąży wyrosnąć również widoczne są brunatne plamy i gnijące tkanki, prowadzące do jego zamarcia. Ten rodzaj zgorzeli siewek objawia się tym, że nie obserwuje się wschodzących roślin, bo te zamierają pod ziemią.
Siewka/młoda roślinka – po wschodach roślina może rosnąć wolniej od siewek zdrowych oraz wykazywać objawy niedoborów niektórych składników pokarmowych np. może być bladozielona albo przebarwiać się na fioletowy kolor. Stopniowo dochodzi do żółknięcia i więdnięcia oraz przewracania się roślin, gdzie zamierają. Po odkopaniu takich roślin widoczne są na ich skórce brunatne plamy albo też całe korzenie są zbrunatniałe i się rozpadają. U części siewek w miejscu styku łodygi z glebą można zaobserwować wpierw malutkie brunatne plamki, które stopniowo się powiększają prowadząc do przewężenia łodyżki skutkującego zamieraniem rośliny powyżej.

Jak zabezpieczyć swój ogród i rośliny przed pojawem sprawców zgorzeli siewek?
Nie jest możliwe pełne zabezpieczenie ogrodu przed niewidocznymi mikroorganizmami jakimi są grzyby patogeniczne wywołujące tę chorobę, ale poprzez profilaktykę można ograniczać ryzyko ich liczniejszego pojawu, a tym samym uszkodzenia lub zniszczenia wielu roślin uprawnych, w tym kopru ogrodowego. Metody zapobiegania pojawowi zgorzeli zostały opisane TUTAJ.
















































