Zmiany klimatu a nowe gatunki w Polsce – wywiad na Newsweek Polska

Wywiad DIONP dla Newsweek Polska - Nr 39/2020

Współzałożyciel DIONP dr hab. Paweł K. Bereś w numerze 39/2020 Newsweek Polska w artykule Pani red. Katarzyny Burda pt. " Nieproszeni goście" wypowiada się na temat wpływu zmian klimatycznych na pojaw nowych gatunków w Polsce, a także zmian jakie już są obserwowane w przyrodzie.

Klimat się zmienia, co jest faktem udowodnionym naukowo. W Polsce już obserwuje się pojawy nowych gatunków organizmów (w tym bardzo groźnych dla rolnictwa i ogrodnictwa), które coraz lepiej się czują, gdy zim zaczyna brakować, a latem temperatury są niemal tropikalne.

Prognozy niestety nie są optymistyczne. Będzie coraz więcej sygnałów o pojawach nowych gatunków roślin i zwierząt, jakich Polska jeszcze nie widziała. Niektóre rodzime gatunki będą coraz gorzej sobie radziły, a jeszcze inne nadmiernie się rozwijały.

Czeka nas czas wielu zmian w przyrodzie. Jedne na korzyść, ale większość na niekorzyść dla nas i otaczającej przyrody. Będzie coraz więcej ekstremalnych zjawisk pogodowych.

O tym jak rozwinie się sytuacja będziemy decydowali także my sami. To człowiek jest często przyczyną pojawu nowych, groźnych gatunków chwastów, chorób i szkodników w Polsce, gdy przemyca materiał roślinny lub zwierzęcy z podróży zagranicznych, zwłaszcza z innych stref klimatycznych lub dokonuje zakupów przez internet. To także nieodpowiedzialne zachowanie hodowców zwierząt, którzy znudzeni wypuszczają egzotyczne gatunki do rodzimej przyrody przyczyniają się do rozwoju gatunków ekspansywnych (np. rak marmurkowy), zagrażających naszej bioróżnorodności.

O ile trudno jest z dnia na dzień zmienić klimat, tak można poprzez odpowiedzialne zachowanie ograniczać pojaw niektórych gatunków organizmów, które mogą się wymknąć spod kontroli. Szczególnie ogrodnicy tu mają dużą rolę do odegrania, gdyż to często nasza grupa "zawodowa" poprzez zakupy w internecie ściąga z dalekich krajów nowe gatunki roślin. To samo miłośnicy zwierząt - hodując określone gatunki i nudząc się nimi nie powinni nigdy ich wypuszczać do przyrody. Myślenie, że zginą w trakcie zimy jest głupim myśleniem, bo nikt nie da głowy, czy tak się stanie.

Bądźmy zatem wszyscy odpowiedzialni za otaczająca nas przyrodę i nie zaciągajmy do Polski obcych gatunków z wycieczek i przez zakupy internetowe, ale również róbmy wszystko aby zmniejszać poprawiać stan przyrody jaka jest wokół nas. jeden ogrodnik wiele nie zdziała, ale tysiące lub miliony działkowców i ogrodników przydomowych to już jest potęga.

Autor: mgr Beata Bereś i dr hab. inż. Paweł K. Bereś (DIONP)

Opracowanie na podstawie własnego doświadczenia i wiedzy