Biedronka mączniakówka (kroszela) – owad zjadający strzępki grzybów (zwłaszcza mączniaków)

Kroszela zamiast zjadać owady wybrała dietę grzybową

W Polsce występuje ponad 75 gatunków biedronkowatych, nie wszystkie są jednak mięsożerne

Ciekawym gatunkiem chrząszcza z rodziny biedronkowate (Coccinellidae), o którym niewielu ogrodników słyszało jest biedronka mączniakówka zwana kroszelą (Psyllobora vigintiduopunctata), która zamiast owadami odżywia się grzybami, a dokladniej - ich strzępkami. Posmakowała zwłaszcza w grzybach pasożytniczych dla roślin należących do workowców, w tym wywołujących choroby określane mianem mączniaków.

Grzybożerna biedronka - tak wygląda

Kroszela to niezwykle ciekawa biedronka, która jest pospolita w Polsce, niemniej nie każdy zwraca na nią uwagę, a to zapewne dlatego, że w koloniach mszyc nie pojawia się, a tam zwykle najwięcej biedronkowatych występuje. Osobniki dorosłe i larwy najłatwiej spotkać na roślinach opanowanych przez grzyby, zwłaszcza mączniaki.

Osobnik dorosły kroszeli to chrząszcz osiągający 3,5 - 5 mm długości, który ma cytrynowożółte zabarwienie pokryw skrzydeł na których znajdują się 22 czarne kropki (po 11 sztuk na każdej z pokryw). Dwie środkowe kropki w drugim rzędzie mogą się niekiedy zlewać ze sobą. Przedplecze znajdujące się tuż za głową jest kremowe, a niekiedy białe. Na nim znajduje się 5 czarnych kropek, z których cztery są łukowato ułożone. Czasami trzy środkowe kropki zlewają się ze sobą w jedną plamę. Głowa jest jasna, zaopatrzona w krótkie czułki zakończone buławką. Aparat gębowy typu gryzącego w postaci głaszczek szczękowych. Takie zabarwienie chrząszcza może upodobnić go do jednej z form biedronki azjatyckiej, ale również dla niewprawnego oka do biedronki wrzeciążki, od której jednak owad się istotnie różni.

Larwa kroszeli jest podobna do larw innych biedronek. Ma wydłużone ciało z trzema parami silnych nóg tułowiowych za pomocą których aktywnie i dość szybko się przemieszcza. O ile zwykle larwy biedronek są ciemne, w kolorze grafitowym z różnymi znakowaniami (np. białymi plamkami, pomarańczowymi wypustkami), tak u biedronki mączniakówki ciało jest żółte z czarnymi kropkami.

Kroszela zimuje w stadium chrząszcza ukrytego w ściółce, pod drzewami i krzewami, w zaschniętej trawie, a także choćby w domach lub w coraz modniejszych hotelach dla owadów. Wykorzystuje różne zakamarki. Chrząszcze zwykle od kwietnia się wybudzają, łączą w pary, kopulują, a następnie samice składają jaja na roślinach. Owad może mieć 2-3 lub więcej pokoleń w roku, co zależy głównie od pogody i dostępności pokarmu. Biedronka mączniakówka jest spotykana w ogrodach, parkach, w lasach, na łąkach, w zaroślach, ale także i w centrach miast np. na roślinach balkonowych. Owad lata, zatem jest mobilny, w tym szuka miejsc w których złoży jaja. Larwy można spotkać do października, po czym przepoczwarczają się jak inne biedronki i wychodzą chrząszcze, które zimują.

Możesz wesprzeć działalność edukacyjną DIONP

Twoja pomoc pozwola rozwijać stronę

Jeżeli doceniasz publikowane na portalu DIONP treści, to zawsze możesz podziękować Autorom poprzez kupienie im symbolicznej kawy. Za każdą kawę z góry dziękujemy.

Postaw nam kawę :)

Chrząszcze i larwy kroszeli najłatwiej spotkać w lata ciepłe i wilgotne, gdy od wiosny pojawia się silna presja ze strony chorób grzybowych, głównie mączniaków. Towarzyszą roślinom też w lecie i jesienią, w tym zasiedlają różne gatunki roślin. Owady zjadają strzępki grzyba widoczne na roślinach. Gdy pojawią się licznie wcześnie, zanim zarodniki dojrzeją to zjadając strzępki z zarodniami mogą ograniczać zarodnikowanie patogenów. Odgrywają wówczas ważną rolę w ograniczaniu rozprzestrzeniania się chorób. Trzeba jednak wiedzieć też i o tym, że gdy grzybnia już jest dojrzała, a zarodniki zaczynają się uwalniać, to biedronki przebywając w takich warunkach mogą pokrywać się zarodnikami grzybów i gdy przechodzą na rośliny zdrowe to mogą je tam zaciągać. Bez względu jednak na to, więcej jest pożytku z tej biedronki niż szkód jakie powoduje.

W celu ochrony kroszeli i innych biedronek należy ograniczać do minimum stosowanie chemicznych środków owadobójczych. Poleca się również zwiększanie bogactwa gatunkowego roślin w ogrodach, co sprawia, że zawsze gdzieś jakieś grzyby się pojawią, które biedronce dostarczą pokarmu. Ponadto zaleca się pozostawianie w ogrodzie miejsc, w których liczba prac pielęgnacyjnych będzie mniejsza, przez co owady będą spokojnie żyły. Dużą pomocą dla kroszeli i innych biedronek jest ustawianie w ogrodach domków (hoteli) dla owadów, w których będą się chroniły i zimowały. Takie domki produkuje choćby DIONP i są one dostępne w naszym Sklepiku on-line.

Kroszela czyli biedronka mączniakówka

9 zdjęć