Pasożyty zewnętrzne turkucia podjadka (Gryllotalpa gryllotalpa) oraz innych owadów i pajęczaków – larwy roztoczy z rodziny lądzieniowate (Trombidiidae)

Czerwonawo-pomarańczowe kuleczki przyczepione do różnych owadów to pasożytnicze pajęczaki z rodziny lądzieniowate

Turkuć podjadek (Gryllotalpa gryllotalpa) to dla niektórych ogrodników poważny szkodnik, który licznie występując tworzy w glebie sieć korytarzy przez co narusza system korzeniowy roślin lub go podgryza, co prowadzi do zamierania części roślin. Trzeba jednak wiedzieć, że to głównie mięsożerca. Odgrywa zatem pozytywną rolę w przyrodzie polując na różne inne organizmy. Mało tego, sam pomaga ogrodnikom, gdyż zjada choćby ślimaki, pędraki czy drutowce o czym się często zapomina. O turkuciu podjadku jest obszerniejszy artykuł naszego autorstwa dostępny TUTAJ.

Możesz wesprzeć działalność edukacyjną DIONP

Twoja pomoc pozwola rozwijać stronę

Jeżeli doceniasz publikowane na portalu DIONP treści, to zawsze możesz podziękować Autorom poprzez kupienie im symbolicznej kawy. Za każdą kawę z góry dziękujemy.

Postaw nam kawę :)

Turkuć ma swoich wrogów naturalnych

Chyba pamiętacie nasz film z 2019 roku, gdy proponowaliśmy Wam zrobić pułapkę na turkucia podjadka z obornika wkopanego w glebę? Jeżeli nie, to obejrzyjcie go tutaj: Jak wyłapać turkucia podjadka?

Wracając do tego filmu okazuje się, że dzięki obornikowi, który zwabił turkucie w jedno miejsce udało nam się znaleść na kilku osobnikach ich naturalnego pasożyta zewnętrznego. Po rozkopaniu pułapki naszym oczom ukazały się bowiem dorosłe jak i młode osobniki turkucia wśród których część nietypowo wyglądała, bo do ich ciał przyczepione były pojedyncze bądź w skupiskach czerwonawo-pomarańczowe, owalne, workowate kuleczki. Były bardzo dobrze widoczne a zarazem dało się zaobserwować, że jak ich było więcej to wyraźnie ograniczały choćby ruchy turkucia. Czym były te czerwonawo-pomarańczowe kuleczki?

Warto wiedzieć, że turkuć podjadek ma swoich wrogów naturalnych. Obok ptaków, jeży, jaszczurek, węży czy też ryjówek, turkucia atakują także pasożyty wewnątrzne bądź zewnętrzne zaliczane do mikro oraz makroorganizmów. Przykładem makroorganizmów pasożytniczych są choćby niektóre pajęczaki z rzędu roztoczy (Acari) będące pasożytami zewnętrznymi turkucia. Przykład takich pasożytów znaleźliśmy na naszej działce ROD podczas rozkopywania pułapki z obornikiem, w której pojawiły się starsze i młode turkucie. Część z nich miała na ciele przyczepione pojedyncze bądź po kilka małych, owalnych czerwonawo-pomarańczowych kuleczek.

Roztocza z rodziny lądzieniowate - ektopasożyty owadów i pajęczaków

Czym są te pomarańczowe grudki? To pasożyty zewnętrzne (ektopasożyty), które przyczepiły się i wkłuły się do ciała turkucia i wysysają z niego soki. To z tego powodu są w okolicach głowy bo tam są przerwy w twardej okrywie i to tylko tam jest miękkie ciało. Takie pasożyty osłabiają swego żywiciela i żyją jego kosztem.

Wstępne rozpoznanie przeprowadzone przez Pana dr Tomasza Klejdysza z Instytutu Ochrony Roślin - PIB w Poznaniu wskazywało na larwy roztoczy z rodziny lądzieniowate (Trombidiidae), które są mało wybredne w stosunku do żywiciela, zatem można je spotkać na różnych gatunkach owadów, ale i choćby na pajęczakach. W tym miejscu bardzo dziękujemy Panu Doktorowi za udzieloną pomoc w pierwszej identyfikacji naszego znaleziska.

Lądzień czerwonatka zwany czerwonatką bądź aksamitką - to nie jest kleszcz !!!

Kolejne nasze obserwacje wskazują, że znalezione na turkuciu pajęczaki to najprawdopodobniej lądzień czerwonatka zwany także czerwonatką bądź aksamitką (Trombidium holosericeum). Jest to powszechnie występujący w Polsce roztocz zasiedlający środowisko glebowe. Jest bardzo charakterystyczny bo jego czerwonawe zabarwienie ciała od razu rzuca się w oczy, w tym jest to dość duży roztocz w porównaniu do innych gatunków z jakimi ogrodnicy się spotykają. Osobniki dorosłe to drapieżniki, natomiast larwy są pasożytami zewnętrznymi, które odżywiają się hemolifą owadów i pajęczaków.

Larwy lądzienia przyczepiają się do ciała różnych owadów bądź pajęczaków za pomocą aparatu gębowego w postaci . Niektóre gatunki mogą mieć specjalizację pokarmową, jednak lądzień czerwonatka jest zaliczany do wielożernych.

Lądzień czerwonatka to gatunek roztocza (pajęczaka), który pomaga ogrodnikom, gdyż dorosłe osobniki jako drapieżniki aktywnie polują na różne owady i pajęczaki zaliczane do grupy szkodników roślin (w tym formy dorosłe, larwy i ich jaja), a ich pasożytnicze larwy osłabiają te osobniki do których są przyczepione żywiąc się ich "krwią". Larwy te choć nie zabijają zwykle swego żywiciela to osłabiają jego organizm, a to może choćby ograniczać jego żerowanie i płodność, a to w przypadku szkodników roślin ma już dla ogrodnika duże znaczenie w niechemicznej ochronie roślin.

Przyczepione do ciała żywicieli larwy lądzienia jako tzw. nimfy przechodzą gwałtowny wzrost, zwiększając swoją masę nawet 300 razy. Wyrośnięte osobniki wypełnione pokarmem odpadają od żywiciela i wchodzą w kolejne stadia rozwojowe i finalnie przeobrażają się w postacie dorosłe.

Lądzienie mogą się licznie gromadzić i wchodzić do domów i mieszkań

Dorosłe lądzienie niekiedy gromadzą się dość licznie na nagrzanych powierzchniach np. na tarasach i balkonach. Niekiedy wchodzą do domów. Nie należy się ich bać - nie są groźne. Nie gryzą, nie przenoszą chorób, nie są kleszczami jak niekiedy się o nich mówi. Są bezpieczne dla człowieka, zatem warto je pozostawić w spokoju, a jak wejdą do domów i mieszkań można je delikatnie zebrać szczotką na szufelkę i wyrzucić za okno. Nie zabijajmy ich - robią dobrą robotę.

Pasożytnicze roztocza na ciele turkucia podjadka - lądzieniowate (Trombidiidae)

9 zdjęć

Turkuć podjadek - znaleźliśmy jego pasożyta

Właściciele portalu DIONP

dr hab. inż. Paweł K. Bereś; mgr Beata Bereś

Opracowano na podstawie własnego doświadczenia i literatury. Wszelkie treści zamieszczone na tej stronie internetowej (teksty, zdjęcia itp.) podlegają ochronie prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2019, poz. 1231 z późn. zm.). DIONP wyraża zgodę na wykorzystanie całości lub części powyższej informacji, pod warunkiem podania źródła i odnośnika do adresu strony internetowej www.dionp.pl

Współpraca Postaw kawę